İletişim ve Tasarımı
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: ILT235
Ders İsmi: Renk Psikolojisi
Ders Yarıyılı: Güz
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Kredi AKTS
2 0 2 5
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu:
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: Hayır
Dersin Türü: Zorunlu
Dersin Seviyesi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze
Dersin Koordinatörü: Dr.Öğr.Üyesi Belma YÖN
Dersi Veren(ler): Dr.Öğr.Üyesi Belma YÖN
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu dersin amacı, renk görmenin biyolojik, görsel ve psikolojik temellerini kuramsal ve uygulamalı düzeyde ele alarak öğrencilerin renk algısının insan davranışı, kültür, sanat, tasarım ve iletişim üzerindeki etkilerini kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrenciler; renk algısının evrimsel, bilişsel ve duygusal boyutlarını analiz ederken, farklı sanat akımları, stiller ve kültürel yaklaşımlar bağlamında renk kullanımını değerlendirme becerisi kazanır. Ayrıca ileri ve geri dönüşüm materyalleriyle gerçekleştirilen uygulamalar aracılığıyla öğrencilerin yaratıcı, sürdürülebilir ve eleştirel tasarım üretme yetkinliklerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.Bu ders, öğrencilerin renk görme, renk algısı ve renk psikolojisi alanlarında kuramsal ve uygulamalı bilgi edinerek eleştirel ve yaratıcı düşünme yetkinliklerini geliştirmeyi amaçlaması bakımından SKA 4 (Nitelikli Eğitim) ile doğrudan ilişkilidir. Renk algısının psikolojik, bilişsel ve kültürel boyutlarının tasarım, pazarlama ve çevresel uygulamalar bağlamında ele alınması; yenilikçi ve problem odaklı tasarım yaklaşımlarını desteklemesi yönüyle SKA 9 (Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı) hedeflerine katkı sağlamaktadır. Ders kapsamında ileri ve geri dönüşüm materyallerinin kullanıldığı sürdürülebilir tasarım uygulamalarının yer alması, sorumlu üretim ve çevresel farkındalık bağlamında SKA 12 (Sorumlu Üretim ve Tüketim) ile ilişkilidir.
Dersin İçeriği: Bu ders kapsamında öğrenciler, ilk olarak renk algısının biyolojik ve fizyolojik temellerini öğrenerek renklerin göz tarafından nasıl algılandığını keşfedeceklerdir. Devamında, renklerin psikolojik etkilerine geçiş yaparak, bireylerin duygusal durumları, kültürel farklılıklar ve kişisel deneyimlerinin renk algısını nasıl etkilediği üzerinde durulacaktır. Renklerin duygusal çağrışımları, renk körlüğü gibi bireysel algı farklılıkları ve yaşlanmanın renk algısına etkileri detaylı olarak ele alınacaktır. Son olarak, renk sembolizmi ve kültürel bağlamda renklerin anlamı derinlemesine incelenecek, öğrenciler renklerin toplumsal ritüellerde ve sembolizmdeki yerini daha iyi anlayacaktır. Ayrıca, ders boyunca öğrenciler, renklerin iş, pazarlama, sanat ve sosyal yaşam gibi çeşitli alanlardaki kullanımına dair örnekler görecek ve bu alanlardaki uygulamalara yönelik sunumlar yaparak bilgi ve becerilerini pekiştireceklerdir.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
Öğrenme Kazanımları
1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Renk görmenin biyolojik ve görsel temellerini, renk işleme mekanizmaları çerçevesinde açıklar.
2) Farklı sanat akımları, stiller ve kültürel yaklaşımları, tarihsel gelişimleri ve renk kullanımları bağlamında kuramsal ve olgusal düzeyde analiz eder.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
1) Renk algısı, psikoloji ve sembolizm bilgilerini, seçilen akım/tema/kültür doğrultusunda özgün bir sanat eserine dönüştürerek uygular.
2) Renk algısının psikolojik boyutlarını, bilişsel ve duygusal süreçler ile pazarlama, markalaşma ve çevresel tasarım bağlamında değerlendirir.
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
1) İleri ve geri dönüşüm materyallerini kullanarak, belirlenen tema veya akımı yansıtan yaratıcı ve sürdürülebilir tasarım çözümleri geliştirir.
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
1) Araştırma, tasarım ve üretim süreçlerini bireysel sorumluluk bilinci ve akademik etik ilkeleri doğrultusunda bağımsız olarak yürütür.

Ders Akış Planı

Hafta Konu Ön Hazırlık
1) Renk Görmenin Temelleri Renk algısının biyolojik temelleri, görme süreci, renk işleme, ışığın gözde nasıl işlendiği, retinada çubuk ve koni hücrelerinin rolü, renk algısının temelini oluşturan görsel süreçler, görsel sistemin evrimi, renk algısındaki spektral duyarlılıklar. (Ö1) Hazırlık gerekmemektedir.
2) Renk Psikolojisine Giriş Renk psikolojisinin tanımı, renk algısının bilimsel ve psikolojik boyutları, renklerin insan davranışlarına etkileri, renklerin cinsiyet, kültür ve deneyimlerle nasıl şekillendiği, renk modelleri (RGB, CMYK), renklerin algısal etkileri. (Ö1, Ö2) Hazırlık gerekmemektedir. Ders esnasında; The Physics and Psychology of Colour - with Andrew Hanson, adlı video seyredilecektir. https://www.youtube.com/watch?v=af78RPi6ayE
3) Renk Görüşünün Evrimi Renk algısının evrimsel süreçleri, çağdaş memelilerde renk görmenin gelişimi, fotopigmentlerin evrimi, primatlar arasında trikromatik görüş, fotopigmentlerin adaptasyonu. (Ö1, Ö2)
4) Renk Algısının Psikolojik Temelleri Renk algısının biyolojik ve psikolojik temelleri, ışık uyaranının beyinde nasıl renklere dönüştüğü, renklerin bilinçaltı etkileri, pazarlamada renklerin kullanımı, psikolojik süreçlerin renk algısı üzerindeki etkileri. (Ö1, Ö2) Ders öncesinde, Yön, B. (2022), Restoranlarda Mekân Algısını Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Değerlendirme: Renk ve Algı. , Ada E., ve Turgay O. (ed).Kültür ve Mekân Araştirmaları içinde, Nobel Kitabevi adlı kçtap bölümünü okuyunuz. Yayın Temas dosyalara yüklenecektir.
5) Renk ve Duygusal Bağlantılar Renklerin duygusal çağrışımları, renklerin insan duyguları üzerindeki etkileri, pazarlama ve markalaşmada renklerin kullanımı, kırmızı, mavi, yeşil gibi renklerin kültürel ve psikolojik anlamları, renklerin fiziksel ortamlardaki etkileri. (Ö1, Ö2)
6) Bireysel Renk Algısı Renk algısındaki bireysel farklılıklar, genetik, cinsiyet, yaş ve deneyimlerin renk algısına etkisi, renk körlüğü ve renk görme eksiklikleri, renk körlüğü testleri, renk körü bireyler için tasarım çözümleri. (Ö1, Ö2)
7) Psikolojik Durum ve Renk Algısı Bireylerin ruh hali ve duygusal durumlarının renk algısına etkileri, depresyon ve stresin renk algısına etkisi, sanatta ve terapide renklerin kullanımı, renk terapisi üzerine örnekler. (Ö1, Ö2)
8) Ara sınav değerlendirmesi
9) Renk ve Psikolojik İşlevler Renklerin odaklanma, seçici dikkat ve performans üzerindeki etkileri, kırmızı rengin rekabetçi durumlarda performansı artırması, mavi rengin sakinleştirici etkileri, eğitim, spor ve iş yerlerinde renk kullanımının etkileri. (Ö1, Ö2)
10) Kalıtsal renk görme bozuklukları, renk körlüğü türleri (protanopia, deuteranopia, tritanopia), renk körlüğü testleri, günlük yaşam ve meslek seçimleri üzerindeki etkileri, renk körü bireyler için tasarım önerileri.Yaşlanmanın renk algısına etkileri, göz lensinin yaşla sararması, retinal değişiklikler ve renk görme hassasiyetinin azalması, yaşlı bireylerde renk algısının korunması için öneriler. Renk Sembolizmi ve Kültürel Farklılıklar Renklerin kültürel sembolizmi, kırmızı, beyaz, siyah gibi renklerin farklı toplumlarda anlamları, renklerin dini ve kültürel ritüellerde kullanımı, renklerin ulusal kimlik ve siyaset üzerindeki etkileri. (Ö1, Ö2) Hazırlık gerekmemektedir. Ders esnasında Doç. Dr. M. Giray Ersöz, Renk Körlüğü adlı video https://www.youtube.com/ watch?v=aQQZmrK0lDk izlenecektir.
11) Renk Sembolizmi ve Kültürel Farklılıklar Renklerin kültürel sembolizmi, kırmızı, beyaz, siyah gibi renklerin farklı toplumlarda anlamları, renklerin dini ve kültürel ritüellerde kullanımı, renklerin ulusal kimlik ve siyaset üzerindeki etkileri. (Ö1, Ö2, Ö3)
12) *Son dört haftada ders, final sınavı yerine geçen kapsamlı ödev çerçevesinde yürütülür; öğrenciler seçtikleri sanat akımı, stil, kültür veya temaya ilişkin kuramsal ve tarihsel araştırmalarını akademik kaynaklara dayalı olarak sunar, bu araştırmalar doğrultusunda ileri ve geri dönüşüm yöntemleri ile özgün bir eser üretir ve üretim sürecini eskizler, öncesi–sonrası görseller ve tasarım kararlarıyla açıklar. Süreç boyunca renk kullanımı, semboller, kültürel bağlam, yaratıcılık ve sürdürülebilirlik boyutları değerlendirilir; öğrenciler tamamlanmış eserlerini fiziksel olarak paylaşarak araştırma, tasarım ve uygulama aşamalarını bütüncül bir anlatı içinde sunar. Bu sunumlar, akademik yazım kuralları, kaynak kullanımı, sunum becerisi ve eserin seçilen tema ile uyumu dikkate alınarak değerlendirilir ve dersin final notuna esas oluşturur. (Ö1, Ö2, Ö3, Ö4, Ö5, Ö6) Hatch ve cross-hatch (çapraz tarama), Noktalama (stippling), Mozaik, Steampunk Sanatı, Assemblage Art (Montaj Sanatı), Sürrealism, Pop art,
13) Benzer 12. Hafta Konular. Renk psikolojisi ile ilgili konular üzerine yapılacak araştırma ve sunumlar. (Ö1, Ö2, Ö3, Ö4, Ö5, Ö6) Recycled Tipografi, Fütürizm, Minimalizm, Dadaizm, Süprematizm / Geometrik soyutlama, Notan art, Aztek kültürü,
14) Benzer 12. Hafta Konular. Renk psikolojisi ile ilgili konular üzerine yapılacak araştırma ve sunumlar (Ö1, Ö2, Ö3, Ö4, Ö5, Ö6) Trash Art / atık-çöp materyallerle sanat, Firavun / Mısır Mavisi / İskenderiye Mavisi, Eco Feminist Sanat, Navajo culture, Wuxing painting stili, Quechua kültürü ve renkler,
15) Benzer 12. Hafta Konular. Renk psikolojisi ile ilgili konular üzerine yapılacak araştırma ve sunumlar. (Ö1, Ö2, Ö3, Ö4, Ö5, Ö6) Bauhaus akımı, Aborjin kültürü & renk, İskoç & Tartan, Minyatür sanatı, Çini desenleri, Kübizm.

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar: Elliot, A. J., Fairchild, M. D., & Franklin, A. (Eds.). (2015). Handbook of color psychology. Cambridge University Press.
DERS NOTLARI OİS SİSTEMİ ÜZERİNDEN PAYLAŞILIR.
Course notes are shared via OIS and TEAMS.
Diğer Kaynaklar: Mehl, R. (2013). Playing with Color: 50 Graphic Experiments for Exploring Color Design Principles. Rockport Publishers.
Sherin, A. (2012). Design elements, Color fundamentals: A graphic style manual for understanding how color affects design. Rockport Publishers.
Khattak, D. S. R., Ali, H. A. I. D. E. R., Khan, Y. A. S. I. R., & Shah, M. (2018). Color psychology in marketing. Journal of Business & Tourism, 4(1), 183-190.
Yön, B. (2022), Restoranlarda Mekân Algısını Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Değerlendirme: Renk ve Algı. , Ada E., ve Turgay O. (ed).Kültür ve Mekân Araştirmaları içinde, Nobel Kitabevi.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları

1

4

2

3

5

6

Program Kazanımları
1) İletişim ve tasarım alanının tarihsel gelişimi konusunda bilgi kazandırma.
2) İletişimin görsel alanı üzerinde tasarım odaklı uygulama yapabilme yetisine sahip olma.
3) Görsel iletişime yönelik kavramsal tasarım çözümleri önerebilme ve bütüncül bakış açısı oluşturabilme.
4) İletişim Tasarımı alanındaki karmaşık ve öngörülemeyen sorunları çözmek için gerekli mesleki ve teknik uygulamalar kullanma konusunda girişimci, yaratıcı ve yenilikçi beceriler gösterebilme.
5) İletişim alanındaki mesleki gelişmeler, yenilikler ve alana ilişkin sözlü, yazılı ve dijital iletişim araçları adına bilgi kazandırma.
6) İletişim ve tasarım alanıyla bağlantılı olan disiplilerarası alanlarda bilgi sahibi olma
7) İletişim ve tasarım araçları ve yöntemlerine ilişkin bilgi sahibi olma
8) İletişim ve tasarım alanına dair edinilen bilgiler dahilinde kuramsal ve uygulamalı bilgileri etkileşimli bütünlük içinde kullanabilme
9) Çok boyutlu algılayabilme, düşünebilme, yorumlayabilme, tasarlayabilme yeteneğine sahip olma
10) İletişim Tasarımı alanındaki bir çalışmanın proje döngüsünü tamamlayabilme, kuramsal ve uygulamalı bilgilerin iletişim sorun ve gereksinimleri dahilinde yaratıcı yöntemler bularak çözümleyebilme,
11) Geleneksel ve yeni medya ortamlarında görsel ve içerik çalışmaları yürütebilme, geliştirebilme ve yönetebilme
12) Tasarımda değişen estetik anlayışları ve güncel olayları takip edebilme ve bunları özgün olarak değerlendirebilme yetisini kazandırma
13) Grup çalışması, liderlik özelliği ve bireysel özelliklerini gruba zenginlik olarak katabilme becerilerini geliştirme
14) Küresel ve yerel görsel iletişim ürünlerine ve aynı zamanda kendi çalışmalarına yönelik akademik, entellektüel ve eleştirel bakış açısı oluşturabilme yetisini geliştirme

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 En Yüksek
           
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi Katkı Payı
1) İletişim ve tasarım alanının tarihsel gelişimi konusunda bilgi kazandırma. 3
2) İletişimin görsel alanı üzerinde tasarım odaklı uygulama yapabilme yetisine sahip olma. 4
3) Görsel iletişime yönelik kavramsal tasarım çözümleri önerebilme ve bütüncül bakış açısı oluşturabilme. 3
4) İletişim Tasarımı alanındaki karmaşık ve öngörülemeyen sorunları çözmek için gerekli mesleki ve teknik uygulamalar kullanma konusunda girişimci, yaratıcı ve yenilikçi beceriler gösterebilme. 3
5) İletişim alanındaki mesleki gelişmeler, yenilikler ve alana ilişkin sözlü, yazılı ve dijital iletişim araçları adına bilgi kazandırma. 3
6) İletişim ve tasarım alanıyla bağlantılı olan disiplilerarası alanlarda bilgi sahibi olma 3
7) İletişim ve tasarım araçları ve yöntemlerine ilişkin bilgi sahibi olma 4
8) İletişim ve tasarım alanına dair edinilen bilgiler dahilinde kuramsal ve uygulamalı bilgileri etkileşimli bütünlük içinde kullanabilme 4
9) Çok boyutlu algılayabilme, düşünebilme, yorumlayabilme, tasarlayabilme yeteneğine sahip olma 3
10) İletişim Tasarımı alanındaki bir çalışmanın proje döngüsünü tamamlayabilme, kuramsal ve uygulamalı bilgilerin iletişim sorun ve gereksinimleri dahilinde yaratıcı yöntemler bularak çözümleyebilme, 3
11) Geleneksel ve yeni medya ortamlarında görsel ve içerik çalışmaları yürütebilme, geliştirebilme ve yönetebilme 4
12) Tasarımda değişen estetik anlayışları ve güncel olayları takip edebilme ve bunları özgün olarak değerlendirebilme yetisini kazandırma 4
13) Grup çalışması, liderlik özelliği ve bireysel özelliklerini gruba zenginlik olarak katabilme becerilerini geliştirme 3
14) Küresel ve yerel görsel iletişim ürünlerine ve aynı zamanda kendi çalışmalarına yönelik akademik, entellektüel ve eleştirel bakış açısı oluşturabilme yetisini geliştirme 4

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Beyin fırtınası /Altı şapka
Bireysel çalışma ve ödevi
Proje Hazırlama
Soru cevap/ Tartışma

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Ödev 1 % 40
Final 1 % 60
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 60
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı Süre (Saat) İş Yükü
Ders Saati 14 2 28
Uygulama 2 10 20
Sınıf Dışı Ders Çalışması 14 2 28
Sunum / Seminer 2 10 20
Ödevler 2 15 30
Toplam İş Yükü 126