Diş Hekimliği
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: DHF1005
Ders İsmi: Biyokimya
Ders Yarıyılı: Güz
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Kredi AKTS
2 0 2 4
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu:
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: Hayır
Dersin Türü: Zorunlu
Dersin Seviyesi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze
Dersin Koordinatörü: Dr.Öğr.Üyesi YAKUP GİDON
Dersi Veren(ler):
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu dersin amacı öğrencilerin biyokimyanın temel kavramlarını öğrenmelerini sağlamak, biyomoleküllerin (proteinler, karbonhidratlar, lipitler ve nükleik asitler) yapı ve fonksiyonlarını anlamalarını sağlamak ve metabolik süreçlerin moleküler mekanizmalarını kavratmaktır. Ayrıca enzimler, hormonlar, vitaminler ve biyoelementlerin metabolik süreçlerdeki rolü açıklanarak biyokimyasal bilgilerin klinik uygulamalarla ve özellikle diş hekimliği ile ilişkisi değerlendirilecektir.
Dersin İçeriği: Biyokimyaya giriş, temel ve klinik biyokimya tanımları, diş hekimliğinde biyokimyanın önemi, atom, molekül, atomlar arası etkileşimler, hücre, hücre organelleri,
Hücre zarının yapısı, hücre zarından transport, klinikte kullanım örnekleri
Su, vücutta su ve elektrolit dengesi, asit-baz kavramları, tampon çözeltiler, metabolizmaya genel bakış
Aminoasitler, yapı ve fonksiyonları
Proteinler, yapı ve fonksiyonları
Globüler ve fibriler proteinler: Hb, kollajen, elastin, keratin
Aminoasit ve protein metabolizması
Enzimler, yapı ve fonksiyonları
Enzim aktivitesinin düzenlenmesi ve metabolik yolların regülasyonu
Enzimlerin klinikte kullanımı
Bioenerjetik , oksidatif fosforilasyon
Karbonhidratların yapı ve fonksiyonları
Karbonhidrat metabolizması 1
Karbonhidrat metabolizması 2
Lipidlerin yapı ve fonksiyonları, lipid sindirimi
Yağ asitleri, trigliseritler, keton cisimleri sentezi ve yıkım süreçlerinin mekanizmaları.
Kolesterol ve safra asitleri metabolizması, lipoproteinler nelerdir? Ateroskleroz gelişiminin incelenmesi.
Porfirinler, hem sentezi ve metabolizması, sarılıklar
Nükleotidler, yapısı, metabolizmaları, nükleik asit yapısı
Gen nedir? DNA ve RNA yapısı, transkripsiyon ve translasyon mekanizmaları
DNA hasarı, mutasyonlar, PCR, rekombinant DNA, DNA fingerprinting ve CRISPR teknolojileri
Hormon kavramı, hormon etki mekanizmaları, hipotalamus ve ön hipofiz hormonları
Arka hipofiz hormonları, pankreas ve GİS hormonları
Tiroid, böbreküstü bezi ve cinsiyet hormonları
Vitamin nedir? Suda ve yağda çözünen vitaminlerin incelenmesi
Bioelementler, makro ve mikro elementler ve metabolizmaları
Klinik Biyokimya1: Diyabet ve diş hekimliği, insülin direnci ve lipitlerin klinikte kullanımı, çeşitli vakaların analizi
Klinik biyokimya 2: Proteinlerin klinik biyokimyada kullanım, böbrek ve karaciğer bozukluklarının incelenmesi, vaka analizleri

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
Öğrenme Kazanımları
1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler protein, lipid, nükleik asit ve karbonhidratların yapı ve fonksiyonlarını tanımlayabilir.
2) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler vitaminlerin ve kofaktörlerin metabolizmadaki işlevlerini açıklar ve her gruptan örnekler verebilir.
3) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler enzimlerin yapı ve fonksiyonlarını açıklayabilir ve enzim aktivitesinin düzenlenmesini değerlendirebilir.
4) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler basit enzim aktivitelerinin analizinde grafiksel yöntemleri kullanabilir.
5) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler DNA ve RNA arasındaki kimyasal ve yapısal farklılıkları açıklayabilir.
6) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler DNA sentezi ile RNA sentezi arasındaki temel farklılıkları ve benzerlikleri açıklayabilir.
7) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler karbonhidrat, lipid ve protein metabolizmasının temel mekanizmalarını açıklayabilir.
8) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler hormonların metabolik süreçlerdeki düzenleyici rollerini açıklayabilir.
9) Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler biyokimyasal bilgileri klinik durumların değerlendirilmesinde ve sağlık bilimleri uygulamalarında yorumlayabilir.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta Konu Ön Hazırlık
1) Biyokimyaya giriş, temel ve klinik biyokimya, diş hekimliğinde biyokimyanın önemi Biyokimyanın temel kavramlarının ve hücre yapısının incelenmesi. Ders sunumları, ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
2) Diş hekimliğinde biyokimyanın önemi Klinik biyokimyanın rolünün incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
3) Atom, molekül ve atomlar arası etkileşimler Kimyasal bağların incelenmesi. Ders sunumları, ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
4) Hücre ve hücre organelleri Hücre yapısının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
5) Hücre zarının yapısı Hücre zarının bileşenlerinin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
6) Hücre zarından transport Transport mekanizmalarının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
7) Transport mekanizmalarının klinikte kullanımı Klinik örneklerin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
8) Su ve elektrolit dengesi Su metabolizmasının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
9) Asit-baz dengesi Asit-baz kavramlarının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
10) Tampon sistemler ve metabolizmaya genel bakış Tampon sistemlerin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
11) Aminoasitler Aminoasit yapılarının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
12) Proteinler Protein yapı seviyelerinin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
13) Globüler ve fibriler proteinler Protein türlerinin karşılaştırılması. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
14) Aminoasit ve protein metabolizması Protein metabolik yollarının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
15) Ara Sınav İlk 14 haftanın tekrar edilmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
16) Enzimler, yapı ve fonksiyonları Enzim özelliklerinin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
17) Enzim aktivitesinin düzenlenmesi Enzim kinetiğinin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
18) Metabolik yolların regülasyonu Metabolik kontrol mekanizmalarının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
19) Enzimlerin klinikte kullanımı Klinik enzim örneklerinin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
20) Bioenerjetik Enerji metabolizmasının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
21) Oksidatif fosforilasyon Elektron transport zincirinin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
22) Karbonhidratların yapı ve fonksiyonları Karbonhidrat yapı tiplerinin incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
23) Karbonhidrat metabolizması I Glikoliz ve glukoneogenez incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
24) Karbonhidrat metabolizması II Glikojen metabolizmasının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
25) Lipidlerin yapı ve fonksiyonları, lipid sindirimi Lipid metabolizmasının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
26) Yağ asitleri, trigliseritler ve keton cisimleri metabolizması Yağ asidi metabolizmasının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
27) Kolesterol, lipoproteinler ve ateroskleroz Kolesterol metabolizmasının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
28) Porfirinler, hem sentezi ve sarılıklar Hem metabolizmasının incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
29) DNA, RNA, hormonlar, vitaminler, bioelementler ve klinik biyokimya Genetik mekanizmalar ve hormonal regülasyonun incelenmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry
30) Final Sınavı Tüm konuların tekrar edilmesi. Ders notları, Lippincott’s Illustrated Reviews: Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar: Ders notları öğretim üyesi tarafından hazırlanan sunumlar, ders materyalleri ve önerilen kaynak kitaplardan oluşmaktadır.
Course notes consist of lecture presentations prepared by the instructor, course materials, and recommended textbooks.
Diğer Kaynaklar: Lippincotts Biochemistry, Lehninger Principles of Biochemistry

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

4

5

6

7

8

9
Program Kazanımları
1) Diş hekimliği mesleğinin gerektirdiği temel ve güncel bilgilere sahiptir, meslek yaşamı boyunca, diş hekimliği ile ilgili bilimsel yayınları takip eder ve mesleki pratiğine uygular.
2) Diş hekimliği alanında teknik ekipmanı, teşhis ve tedaviye özgü olan cihaz ve aletleri ve malzemeleri tanır ve etkili bir şekilde kullanır.
3) Diş hekimliği alanında sahip olduğu bilgileri, eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir, sağlık alanındaki tüm disiplinlerin bilgileri ile bütünleştirir, analiz eder ve bu bilgileri sentez ederek mesleki uygulamalarında kullanır.
4) Diş hekimliği alanı ile ilgili çalışmalarda proje üretir, araştırma ekibinin bir üyesi olarak yer alır ve elde edilen sonuçları bilimsel düzeyde değerlendirir.
5) Diş hekimliği bilgilerini eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir, mesleğine katkı sağlayacak bilgileri uygulamaları sırasında kullanır, bu uygulamalar sırasında öngörülemeyen durumlarda sorumluluk alır ve çözüm üretir.
6) Diş hekimliği bilgilerini sosyal ve bilimsel ortamlarda yazılı, sözlü ve görsel olarak meslektaşları ile paylaşır, karşılaştırır ve bilgi alışverişinde bulunur.
7) Diş hekimliği sağlık politikası ile ilgili fikir üretir, koruyucu ve tedavi edici hekimlik uygulamalarını bilimsel, etik ve kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir.
8) Diş hekimliği uygulamaları sırasında hasta ile iyi iletişim kurar, toplumsal, bilimsel ve etik değerler çerçevesinde hasta için en uygun tedaviyi önerir, etik ve kanuni sorumluluklarını göz önünde bulundurarak uygun tedaviyi gerçekleştirir, bu tedavilerle ilgili verileri toplar ve kayıt altına alır.
9) Diş hekimliği uygulamalarının daha ileri düzeye ulaşması için ulusal ve uluslararası çalışmalara katılır, kendi gözlem, tecrübe ve araştırmalarını paylaşır ve sunar.
10) Diş hekimliği mesleği süresince yaşam boyu öğrenme ilkesini benimseyerek, kanıta dayalı diş hekimliği bilgilerini takip eder ve mesleki uygulamaları sırasında öğrendiği bu çağdaş bilgileri kullanır.
11) Diş hekimliği alanındaki temel ve güncel bilgileri ulusal değerler ve ülke gerçekleri çerçevesinde toplumun yararına olacak şekilde meslek uygulamaları sırasında kullanır.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 En Yüksek
           
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi Katkı Payı
1) Diş hekimliği mesleğinin gerektirdiği temel ve güncel bilgilere sahiptir, meslek yaşamı boyunca, diş hekimliği ile ilgili bilimsel yayınları takip eder ve mesleki pratiğine uygular.
2) Diş hekimliği alanında teknik ekipmanı, teşhis ve tedaviye özgü olan cihaz ve aletleri ve malzemeleri tanır ve etkili bir şekilde kullanır.
3) Diş hekimliği alanında sahip olduğu bilgileri, eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir, sağlık alanındaki tüm disiplinlerin bilgileri ile bütünleştirir, analiz eder ve bu bilgileri sentez ederek mesleki uygulamalarında kullanır.
4) Diş hekimliği alanı ile ilgili çalışmalarda proje üretir, araştırma ekibinin bir üyesi olarak yer alır ve elde edilen sonuçları bilimsel düzeyde değerlendirir.
5) Diş hekimliği bilgilerini eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir, mesleğine katkı sağlayacak bilgileri uygulamaları sırasında kullanır, bu uygulamalar sırasında öngörülemeyen durumlarda sorumluluk alır ve çözüm üretir.
6) Diş hekimliği bilgilerini sosyal ve bilimsel ortamlarda yazılı, sözlü ve görsel olarak meslektaşları ile paylaşır, karşılaştırır ve bilgi alışverişinde bulunur.
7) Diş hekimliği sağlık politikası ile ilgili fikir üretir, koruyucu ve tedavi edici hekimlik uygulamalarını bilimsel, etik ve kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir.
8) Diş hekimliği uygulamaları sırasında hasta ile iyi iletişim kurar, toplumsal, bilimsel ve etik değerler çerçevesinde hasta için en uygun tedaviyi önerir, etik ve kanuni sorumluluklarını göz önünde bulundurarak uygun tedaviyi gerçekleştirir, bu tedavilerle ilgili verileri toplar ve kayıt altına alır.
9) Diş hekimliği uygulamalarının daha ileri düzeye ulaşması için ulusal ve uluslararası çalışmalara katılır, kendi gözlem, tecrübe ve araştırmalarını paylaşır ve sunar.
10) Diş hekimliği mesleği süresince yaşam boyu öğrenme ilkesini benimseyerek, kanıta dayalı diş hekimliği bilgilerini takip eder ve mesleki uygulamaları sırasında öğrendiği bu çağdaş bilgileri kullanır.
11) Diş hekimliği alanındaki temel ve güncel bilgileri ulusal değerler ve ülke gerçekleri çerçevesinde toplumun yararına olacak şekilde meslek uygulamaları sırasında kullanır.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Ders

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Ara Sınavlar 2 % 40
Final 1 % 60
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 60
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı Süre (Saat) İş Yükü
Ders Saati 24 2 48
Ara Sınavlar 2 2 4
Final 1 2 2
Toplam İş Yükü 54