GMS309 Vegan ve Vejeteryan Beslenmeİstanbul Galata ÜniversitesiAkademik Programlar Gastronomi ve Mutfak SanatlarıÖğrenciler İçin Genel BilgiDiploma EkiErasmus BeyanıUlusal Yeterlilikler
Gastronomi ve Mutfak Sanatları
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: GMS309
Ders İsmi: Vegan ve Vejeteryan Beslenme
Ders Yarıyılı: Güz
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Kredi AKTS
2 0 2 4
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu:
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: Hayır
Dersin Türü: Bölüm Seçmeli
Dersin Seviyesi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze
Dersin Koordinatörü: Dr.Öğr.Üyesi Yağmur ÖZER
Dersi Veren(ler):
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu dersin amacı; öğrencilerin vegan ve vejetaryen beslenme yaklaşımlarının tarihsel gelişimini ve günümüzdeki eğilimlerini kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin, vegan ve vejetaryen beslenmenin temel ilkelerini, besin gruplarını ve beslenme örüntülerini tanımaları; Türk mutfağı ve uluslararası mutfaklarda yer alan vegan ve vejetaryen yemekleri inceleyerek bu beslenme biçimlerine uygun yeterli ve dengeli menü planlayabilme konusunda bilgi ve farkındalık kazanmaları hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği: Ders kapsamında; vegan ve vejetaryen mutfağın tarihsel gelişimi ve güncel beslenme trendleri ele alınacaktır. Vegan ve vejetaryen beslenmede temel beslenme ilkeleri, besin grupları ve besin öğeleri incelenecek; Türk mutfağı ve dünya mutfaklarında yer alan vegan ve vejetaryen yemek örnekleri değerlendirilecektir. Ayrıca vegan ve vejetaryen beslenmeye uygun yeterli ve dengeli menü planlama ilkeleri, menü çeşitlendirme ve sürdürülebilir beslenme yaklaşımları dersin temel konuları arasında yer alacaktır.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
Öğrenme Kazanımları
1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Vegan ve vejetaryen beslenme yaklaşımlarının tarihsel gelişimini ve temel kavramlarını tanımlar.
2) Vegan ve vejetaryen beslenmenin temel beslenme ilkelerini, besin gruplarını ve besin öğelerini açıklar.
3) Türk mutfağı ve uluslararası mutfaklarda yer alan vegan ve vejetaryen yemek örneklerini özetler.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
1) Vegan ve vejetaryen beslenme modellerini besin ögesi yeterliliği açısından analiz eder.
2) Vegan ve vejetaryen beslenmeye uygun yeterli ve dengeli menü planlarını değerlendirir.
3) Güncel vegan ve vejetaryen beslenme trendlerini sürdürülebilirlik ve gastronomi perspektifinden yorumlar.
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta Konu Ön Hazırlık
1) Dersin Tanıtımı ve Vegan–Vejetaryen Beslenmenin Tarihçesi (Ö1) Hazırlık gerekmemektedir.
2) Vegan ve Vejetaryen Beslenmenin Tarihsel Gelişimi ve Temel Kavramlar (Ö1) Hazırlık gerekmemektedir.
3) Vegan ve Vejetaryen Beslenme Piramidi ve Beslenme Modelleri (Ö2) Vegan ve vejetaryen beslenme piramitleri karşılaştırılacaktır.
4) Vegan ve Vejetaryen Beslenmenin Sağlık Üzerindeki Etkileri (Ö2, Ö4) Vegan ve vejetaryen beslenmenin sağlıkla ilişkisine dair örnek çalışmalar incelenecektir.
5) Farklı Yaş Gruplarında Vegan ve Vejetaryen Beslenme (Ö2, Ö4) Çocukluk, ergenlik ve yaşlılık dönemlerinde beslenme gereksinimleri araştırılacaktır.
6) İşçi, Sporcu ve Hamilelikte Vegan ve Vejetaryen Beslenme (Ö4, Ö5) Özel fizyolojik durumlarda beslenme gereksinimleri üzerine ön okuma yapılacaktır.
7) Özel Hastalık Durumlarında Vegan ve Vejetaryen Beslenme (Ö4, Ö5) Kronik hastalıklar ve özel beslenme gereksinimleri araştırılacaktır.
8) Ara Sınav Ders yapılmayacaktır.
9) Türk Mutfağında Vegan ve Vejetaryen Yemekler I – Geleneksel Örnekler (Ö3) Türk mutfağındaki geleneksel vegan/vejetaryen yemekler listelenecektir.
10) Türk Mutfağında Vegan ve Vejetaryen Yemekler II – Bölgesel Uygulamalar (Ö3, Ö6) Bölgesel mutfaklarda yer alan vegan ve vejetaryen yemekler incelenecektir.
11) Uluslararası Mutfakta Vegan ve Vejetaryen Yemekler I (Ö3) Dünya mutfaklarından vegan ve vejetaryen yemek örnekleri araştırılacaktır.
12) Uluslararası Mutfakta Vegan ve Vejetaryen Yemekler II (Ö3, Ö6) Farklı ülkelerdeki vegan ve vejetaryen mutfak yaklaşımları karşılaştırılacaktır.
13) Vegan ve Vejetaryen Beslenmede Sağlıklı Menü Planlaması (Ö5) Vegan ve vejetaryen menü planlama örnekleri incelenecektir.
14) Vegan ve Vejetaryen Beslenmede Güncel Trendler ve Genel Değerlendirme (Ö1–Ö6) Güncel makaleler ve tezler incelenerek genel tekrar yapılacaktır.
15) Final Sınavı Ders yapılmayacaktır.

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar: Öğretim üyesi tarafından hazırlanan diğer kaynak materyaller Microsoft Teams üzerinden öğrencilerle paylaşılacaktır.
Diğer Kaynaklar: Jamieson, A. (2017). Vegan yaşam. Nobel Yaşam Yayınları.
Konıkoğlu, M. (2017). Vegan beslenme. Oğlak Yayınları.
Şişman, F. (2003). Dünya vejetaryen mutfağı. Dost Kitabevi Yayınları.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

4

5

6

Program Kazanımları
1) Gastronomi bilimi içerisinde yer alan kavramları, akımları ve bilgileri tanımlar.
2) En az bir yabancı dilde iyi düzeyde iletişim kurar.
3) Yiyecek ve içecek kültürünün sosyal, ekonomik ve kültürel boyutları ile gelişimini inceler.
4) Temel beslenme ilkelerini alanında uygulayarak sağlıklı ve dengeli beslenme, besin öğeleri ve besin grupları, sağlıklı menü planlama, özel durumlara göre beslenme şekillerini tanımlar.
5) Gıdaların kimyasal yapılarını tanımlayarak gıda maddelerinde bulunabilecek kimyasal tehditleri belirler ve duruma uygun gıda muhafaza tekniklerini uygular.
6) Hijyen ve sanitasyon ile gıda güvenliği kavramlarını tanımlayarak temel gıda mikrobiyolojisi, gıda kaynaklı tehlikeler ve hastalıkları açıklar.
7) Mutfakta ve yiyecek içecek işletmelerinde ortaya çıkabilecek iş kazalarını ve meslek hastalıklarını tanımlar, riskli ve tehlikeli durumlar karşısında temel ilk yardım ilkelerini uygular.
8) Gastronomi turizminin dünyadaki ekonomik değerini, yönetimini ve pazarlamasını inceleyerek tanımlar ve bölgesel kalkınma için proje geliştirir.
9) Yiyecek içecek sektörünün güncel durumuna bağlı olarak restoran işletmeleri için marka oluşturma, menü planlama, finansal yönetim süreçlerini yönetir.
10) Ulusal ve uluslararası mutfak kültürlerinin kavramlarını, tekniklerini tanımlayarak uygular ve geliştirir.
11) Dünyadaki çeşitli kültürlere ait ekmekçilik ve pastacılık ürünlerini ilgili kültüre uygun bir şekilde hazırlar ve sunar.
12) Ulusal ve uluslararası gıda mevzuatlarını, yönetmeliklerini ve tebliğleri açıklayarak çalışma alanında uygular.
13) Üretim ve sunum arasındaki tüm süreçleri bilerek gıda üretim sistemlerini denetler, olası bir sorunu tanımlayıp çözer.
14) Çay ve kahvenin tarihsel süreci ve farklı bölgelerdeki çeşitlerini açıklayarak çeşitli demleme/yapım tekniklerini uygular.
15) Satın alma ve stok yönetimi temel kavramlarını açıklayarak temel satın alma süreçlerini, tedarikçi seçimlerini ve prosedürlerini, stok çeşitlerini, stok değerleme yöntemlerini çalışma alanında uygular.
16) Alkollü ve alkolsüz içeceklerin tarihini, kültürünü ve üretim aşamalarını tanımlar.
17) Menü planlama ilkeleri doğrultusunda yiyecek-içecek maliyet analizi ve kontrolü, fiyatlandırması yaparak yeni menü geliştirir.
18) Mesleği ile ilgili mevzuatı (yasa, yönetmelik, genelge vb.), temel değer ve ilkeleri izleyerek bunlara uygun davranır.
19) Gastronomi alanında hâkim olan terminolojiyi kullanarak mesleği ile ilgili kaynakları okuyup anlar.
20) Mutfak ile ilgili fiziksel ortamı planlar; ekipmanları, araç gereçleri ve teknolojileri kullanır, korur.
21) Gastronominin sürdürülebilmesi için bilimsel çalışmalar yapar.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 En Yüksek
           
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi Katkı Payı
1) Gastronomi bilimi içerisinde yer alan kavramları, akımları ve bilgileri tanımlar.
2) En az bir yabancı dilde iyi düzeyde iletişim kurar.
3) Yiyecek ve içecek kültürünün sosyal, ekonomik ve kültürel boyutları ile gelişimini inceler. 4
4) Temel beslenme ilkelerini alanında uygulayarak sağlıklı ve dengeli beslenme, besin öğeleri ve besin grupları, sağlıklı menü planlama, özel durumlara göre beslenme şekillerini tanımlar. 4
5) Gıdaların kimyasal yapılarını tanımlayarak gıda maddelerinde bulunabilecek kimyasal tehditleri belirler ve duruma uygun gıda muhafaza tekniklerini uygular.
6) Hijyen ve sanitasyon ile gıda güvenliği kavramlarını tanımlayarak temel gıda mikrobiyolojisi, gıda kaynaklı tehlikeler ve hastalıkları açıklar.
7) Mutfakta ve yiyecek içecek işletmelerinde ortaya çıkabilecek iş kazalarını ve meslek hastalıklarını tanımlar, riskli ve tehlikeli durumlar karşısında temel ilk yardım ilkelerini uygular.
8) Gastronomi turizminin dünyadaki ekonomik değerini, yönetimini ve pazarlamasını inceleyerek tanımlar ve bölgesel kalkınma için proje geliştirir.
9) Yiyecek içecek sektörünün güncel durumuna bağlı olarak restoran işletmeleri için marka oluşturma, menü planlama, finansal yönetim süreçlerini yönetir.
10) Ulusal ve uluslararası mutfak kültürlerinin kavramlarını, tekniklerini tanımlayarak uygular ve geliştirir. 4
11) Dünyadaki çeşitli kültürlere ait ekmekçilik ve pastacılık ürünlerini ilgili kültüre uygun bir şekilde hazırlar ve sunar.
12) Ulusal ve uluslararası gıda mevzuatlarını, yönetmeliklerini ve tebliğleri açıklayarak çalışma alanında uygular.
13) Üretim ve sunum arasındaki tüm süreçleri bilerek gıda üretim sistemlerini denetler, olası bir sorunu tanımlayıp çözer.
14) Çay ve kahvenin tarihsel süreci ve farklı bölgelerdeki çeşitlerini açıklayarak çeşitli demleme/yapım tekniklerini uygular.
15) Satın alma ve stok yönetimi temel kavramlarını açıklayarak temel satın alma süreçlerini, tedarikçi seçimlerini ve prosedürlerini, stok çeşitlerini, stok değerleme yöntemlerini çalışma alanında uygular.
16) Alkollü ve alkolsüz içeceklerin tarihini, kültürünü ve üretim aşamalarını tanımlar.
17) Menü planlama ilkeleri doğrultusunda yiyecek-içecek maliyet analizi ve kontrolü, fiyatlandırması yaparak yeni menü geliştirir. 4
18) Mesleği ile ilgili mevzuatı (yasa, yönetmelik, genelge vb.), temel değer ve ilkeleri izleyerek bunlara uygun davranır.
19) Gastronomi alanında hâkim olan terminolojiyi kullanarak mesleği ile ilgili kaynakları okuyup anlar. 5
20) Mutfak ile ilgili fiziksel ortamı planlar; ekipmanları, araç gereçleri ve teknolojileri kullanır, korur.
21) Gastronominin sürdürülebilmesi için bilimsel çalışmalar yapar.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Beyin fırtınası /Altı şapka
Bireysel çalışma ve ödevi
Ders
Soru cevap/ Tartışma
Örnek olay çalışması

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Ödev 1 % 10
Ara Sınavlar 1 % 40
Final 1 % 50
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 50
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 50
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı Süre (Saat) İş Yükü
Ders Saati 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışması 15 5 75
Sunum / Seminer 1 4 4
Ödevler 1 20 20
Ara Sınavlar 1 1 1
Final 1 1 1
Toplam İş Yükü 129